Guma gumie nie równa…

Redaktor: żółwik

Guma gumie nierówna… Wielu spośród wspinaczy dałoby się pokroić za swoje butki wspinaczkowe – czy też raczej za legendę obrastającą ich ulubioną firmę. Dyskusja jednak ma charakter wyłącznie teoretyczny, oparty na odczuciach użytkownika – nikt nie jest w stanie przytoczyć wyników obiektywnych badań.

Ostatnio jednak w sieci pojawił się test, którego sposób przeprowadzenia ma znamiona obiektywności. A zaczęło się od pokrojenia butów wspinaczkowych…

Badanie – obiekt i warunki

Autorzy badania przetestowali wszystkie „popularne gumy wspinaczkowe” (tabelka poniżej). Były to gumy użyte do wykonania podeszew butków wspinaczkowych, które znajdują się w ofercie przynajmniej pięciu detalicznych sklepów online.

Poniżej zestawienie butów wspinaczkowych, z których zostały pobrane próbki gumy:

Autorzy tego ciekawego eksperymentu kupili po jednej parze butów wspinaczkowych dla każdego rodzaju gumy. Następnie wycięli z podeszew próbki o rozmiarach 5×5 cm, do których został przymocowany ciężarek.

Tak przygotowane próbki umieszczano na powierzchni granitowej płyty. Nachylenie płyty było zwiększane aż do ześlizgnięcia się próbki – w tym momencie był wykonywany pomiar kąta.

Te same czynności powtórzono na chwycie wspinaczkowym o płaskiej powierzchni. Dla każdego rodzaju gumy zostało wykonanych 20 testów – po 10 na granit i 10 na sztuczny chwyt. Przetestowane zostały próbki zarówno z lewego, jak i z prawego buta z każdej pary, by próbka kontrolna była wiarygodna.

Wykonano także „test ciągnięcia” (wyskalowaną sprężynę oraz ciężarek o masie 2,5 kg).

Wyniki

Wyniki dla większości wspinaczy pewnie są zaskakujące, ale należy pamiętać o tym, że na but wspinaczkowy składa się nie tylko guma, ale także jego geometria, kształt czubka, asymetria i wiele innych cech. A poza wszystkim – nieważna różdżka – ważny czarodziej.

Jak przedstawia to tabela, po zsumowaniu wyników okazało  się, że najlepsze osiągi zapewni wspinaczowi Evolv Trax XT – 5, na drugiej pozycji plasuje się La Sportiva FriXion RS, a po niej Vibram XSV. Najsłabiej wypadła guma Mad Rock Formula #5.

Trudno uwierzyć? Poniżej przedstawiamy warunki, w jakich prowadzone były testy i sposób obliczania wyników.

Układ testujący

Układ testujący został zaprojektowany oraz zbudowany przez Stevena Wona. Każda z próbek została umieszczona na zaznaczonym fragmencie granitu. Dokręcanie śruby (widocznej na zdjęciu poniżej granitowej płyty) skutkowało powolnym zwiększaniem kąta nachylenia płyty aż do momentu, w którym próbka gumy zaczynała się zsuwać. Następnie ten kąt był porównywany pomiędzy poszczególnymi rodzajami gumy – zarówno dla powierzchni granitu, jak i powierzchni płaskiego sztucznego stopnia. W obu przypadkach różnica pomiędzy najlepszą, a najgorszą gumą w teście wynosiła poniżej 6,5°.

Średnie wyniki w stopniach

Fizyczne podstawy testu

Wielkość fizyczna, jaką próbowano wyznaczyć jest nazywana „współczynnikiem tarcia” i jest prostym sposobem określenia “lepkości” pomiędzy dwiema powierzchniami (w tym przypadku pomiędzy gumą, a granitem lub chwytem wspinaczkowym). Jest ona definiowana jako stosunek siły normalnej (definiowana jako siła oddziaływania jednego ciała na drugie) i siły tarcia, która jest specyficzna dla każdej pary powierzchni.

W tym eksperymencie siła normalna jest ustalana poprzez zmianę kąta powierzchni w odniesieniu do poziomu. Zaletą tego podejścia jest eliminacja możliwych błędów wynikających z różnych mas i powierzchni badanych próbek. Matematycznie, współczynnik tarcia jest tangensem z kąta pomiędzy powierzchnią pochylni, a poziomem.

Czy test jest obiektywny?

Artykuł z